Arazi eğimi nasıl hesaplanır? Yüzde, derece ve promil farkı
Eğim hesabı basit bir bölme işlemi gibi görünür: düşey farkı yatay mesafeye bölersiniz. Sahada ise mesele biraz daha ciddidir. Kotun kaynağı, mesafenin yatay mı eğik mi olduğu, GNSS Z değerinin güveni ve hattın nereden geçtiği sonucu değiştirir.
Sahada akılda kalacaklar
- Yüzde eğim, düşey farkın yatay mesafeye oranının 100 ile çarpılmasıdır.
- Promil eğim özellikle kanal, boru ve altyapı işlerinde daha hassas ifade sağlar.
- Derece eğim trigonometrik açıdır; yüzde eğimle aynı şey değildir.
- GNSS Z değeri ve DEM kaynaklı kot, hassas drenaj veya yol kotu için kontrol edilmelidir.
- MapLab Survey iki nokta arası ve hat boyunca eğimi sahada hızlı okumaya yardım eder.
Temel formül
Eğim yüzde olarak şöyle düşünülür: düşey fark bölü yatay mesafe çarpı 100. İki nokta arasında 2 metre kot farkı ve 50 metre yatay mesafe varsa eğim yüzde 4 olur. Promil için aynı oran 1000 ile çarpılır; bu örnek 40 promildir. Derece ise bu oranın arctan değeriyle bulunan açıdır.
Yüzde, derece ve promil ne zaman kullanılır?
| İfade | Nerede kullanılır? | Saha notu |
|---|---|---|
| Yüzde | Yol, rampa, arazi eğimi | Genel anlatım için anlaşılırdır |
| Promil | Kanal, boru, drenaj | Küçük eğimleri daha okunur yapar |
| Derece | Topografya, şev ve teknik çizim | Yüzdeyle karıştırılmamalıdır |
Kot kaynağına dikkat
Telefon yüksekliği, RTK elipsoidal yüksekliği, ortometrik kot ve SRTM gibi DEM kaynakları aynı şey değildir. Drenaj, kanal tabanı, temel kotu veya yol platformu gibi işlerde kotun neye göre üretildiği açık yazılmalıdır. Hızlı saha keşfinde DEM veya telefon kotu fikir verir; hassas uygulamada kontrol noktası ve uygun ölçme yöntemi gerekir.
MapLab Survey ile sahada eğim okumak
İki nokta arasında eğimi hızlı görmek için hat çizin veya mevcut çizgiyi seçin. Hat boyunca profil alırken ani sıçramalara dikkat edin; bu sıçrama gerçek topografya olabileceği gibi veri kaynağı hatası da olabilir. Drenaj hattı, yol güzergahı veya tarla tesviyesi için kritik yerleri sahada fotoğraf ve notla işaretlemek, ofiste çizime bakarken çok işe yarar.
Gerçekçi doğruluk beklentisi
Eğim hesabı, onu besleyen kot kadar doğrudur. 30 cm hatalı kotla yüzde 0.5 eğimi tartışmak güvenli değildir. Küçük eğimlerde küçük kot hatası büyük karar hatasına dönüşür. Bu yüzden düşük eğimli drenaj ve boru işlerinde daha hassas nivelman veya kontrol ölçüsü gerekebilir.
İzleyerek öğren
Yükseklik Profili Nasıl Çıkarılır? | Mobil GIS ile Arazi Kesit Analizi
YouTube kanalına git ->Bu yazıdaki adımları telefonunuzda deneyin.
MapLab Survey ile RTK/GNSS nokta alımı, çizim, alan-hacim hesabı ve koordinat dönüşümü yapıp sonucu DXF, KML/KMZ, GeoJSON, Shapefile, GeoPackage, NCZ veya CSV olarak teslim edebilirsiniz. Kayıt, hesap ve dışa aktarma internetsiz çalışır. Canlı NTRIP düzeltmesi ve online altlıklar bağlantı ister.
Sık sorulan sorular
Yüzde eğim nasıl hesaplanır?
Düşey fark yatay mesafeye bölünür ve 100 ile çarpılır.
Yüzde 10 eğim kaç derece eder?
Yaklaşık 5.71 derecedir. Yüzde ve derece aynı birim değildir.
Promil eğim ne demek?
Oranın 1000 ile ifade edilmesidir. Yüzde 1 eğim, 10 promil eğime karşılık gelir.
Telefon kotuyla eğim hesabı güvenilir mi?
Keşif için fikir verir; hassas drenaj, yol veya temel işi için kontrol ölçüsü gerekir.
Teknik dayanaklar
Bu yazıdaki saha önerileri, aşağıdaki teknik standart ve resmi kaynaklarla uyumlu olacak şekilde hazırlanmıştır.
İlgili: Yükseklik profili çıkarmak · GNSS Z ve kot farkı · Eş yükselti eğrisi · MapLab Survey