Eğim

Arazi eğimi nasıl hesaplanır? Yüzde, derece ve promil farkı

10 dk okuma 18 Haziran 2026

Eğim hesabı basit bir bölme işlemi gibi görünür: düşey farkı yatay mesafeye bölersiniz. Sahada ise mesele biraz daha ciddidir. Kotun kaynağı, mesafenin yatay mı eğik mi olduğu, GNSS Z değerinin güveni ve hattın nereden geçtiği sonucu değiştirir.

Sahada akılda kalacaklar

Yüzde eğim, düşey farkın yatay mesafeye oranının 100 ile çarpılmasıdır.
Promil eğim özellikle kanal, boru ve altyapı işlerinde daha hassas ifade sağlar.
Derece eğim trigonometrik açıdır; yüzde eğimle aynı şey değildir.
GNSS Z değeri ve DEM kaynaklı kot, hassas drenaj veya yol kotu için kontrol edilmelidir.
MapLab Survey iki nokta arası ve hat boyunca eğimi sahada hızlı okumaya yardım eder.

Temel formül

Eğim yüzde olarak şöyle düşünülür: düşey fark bölü yatay mesafe çarpı 100. İki nokta arasında 2 metre kot farkı ve 50 metre yatay mesafe varsa eğim yüzde 4 olur. Promil için aynı oran 1000 ile çarpılır; bu örnek 40 promildir. Derece ise bu oranın arctan değeriyle bulunan açıdır.

Yüzde, derece ve promil ne zaman kullanılır?

İfade	Nerede kullanılır?	Saha notu
Yüzde	Yol, rampa, arazi eğimi	Genel anlatım için anlaşılırdır
Promil	Kanal, boru, drenaj	Küçük eğimleri daha okunur yapar
Derece	Topografya, şev ve teknik çizim	Yüzdeyle karıştırılmamalıdır

Kot kaynağına dikkat

Telefon yüksekliği, RTK elipsoidal yüksekliği, ortometrik kot ve SRTM gibi DEM kaynakları aynı şey değildir. Drenaj, kanal tabanı, temel kotu veya yol platformu gibi işlerde kotun neye göre üretildiği açık yazılmalıdır. Hızlı saha keşfinde DEM veya telefon kotu fikir verir; hassas uygulamada kontrol noktası ve uygun ölçme yöntemi gerekir.

MapLab Survey ile sahada eğim okumak

İki nokta arasında eğimi hızlı görmek için hat çizin veya mevcut çizgiyi seçin. Hat boyunca profil alırken ani sıçramalara dikkat edin; bu sıçrama gerçek topografya olabileceği gibi veri kaynağı hatası da olabilir. Drenaj hattı, yol güzergahı veya tarla tesviyesi için kritik yerleri sahada fotoğraf ve notla işaretlemek, ofiste çizime bakarken çok işe yarar.

Gerçekçi doğruluk beklentisi

Eğim hesabı, onu besleyen kot kadar doğrudur. 30 cm hatalı kotla yüzde 0.5 eğimi tartışmak güvenli değildir. Küçük eğimlerde küçük kot hatası büyük karar hatasına dönüşür. Bu yüzden düşük eğimli drenaj ve boru işlerinde daha hassas nivelman veya kontrol ölçüsü gerekebilir.

Sahada · MapLab Survey

Ölç, kontrol et, doğru formatla teslim et.

MapLab Survey; RTK/GNSS noktaları, çizimler, alan-hacim hesapları, koordinat dönüşümü ve DXF, KML/KMZ, GeoJSON, CSV dışa aktarımı için tasarlanmış mobil saha uygulamasıdır. Kayıt, hesap ve export işleri çevrimdışı yürür; canlı NTRIP düzeltmesi ve online altlıklar bağlantı ister.

MapLab Survey'i indir

Sık sorulan sorular

Yüzde eğim nasıl hesaplanır?

Düşey fark yatay mesafeye bölünür ve 100 ile çarpılır.

Yüzde 10 eğim kaç derece eder?

Yaklaşık 5.71 derecedir. Yüzde ve derece aynı birim değildir.

Promil eğim ne demek?

Oranın 1000 ile ifade edilmesidir. Yüzde 1 eğim, 10 promil eğime karşılık gelir.

Telefon kotuyla eğim hesabı güvenilir mi?

Keşif için fikir verir; hassas drenaj, yol veya temel işi için kontrol ölçüsü gerekir.

Teknik dayanaklar

Bu yazıdaki saha önerileri, aşağıdaki teknik standart ve resmi kaynaklarla uyumlu olacak şekilde hazırlanmıştır.

İlgili: Yükseklik profili çıkarmak · GNSS Z ve kot farkı · Eş yükselti eğrisi · MapLab Survey

Slope

How to calculate terrain slope: percent, degrees and permille

10 min read June 18, 2026

Slope looks like a simple ratio, but the elevation source, horizontal distance and field line matter.

Field takeaways

Percent slope is vertical difference divided by horizontal distance, multiplied by 100.
Permille is useful for drainage and pipe grades.
Degrees are angular slope and should not be confused with percent.
GNSS height and DEM elevation need control for precise work.
MapLab Survey helps read two-point and along-line slope in the field.

Basic formula

Percent slope is vertical difference divided by horizontal distance, multiplied by 100. A 2 m rise over 50 m gives 4 percent slope. Permille multiplies the same ratio by 1000. Degrees are the angular expression of that ratio.

Elevation source matters

Phone altitude, RTK ellipsoidal height, orthometric elevation and DEM elevation are not the same. For drainage, road grades and foundation levels, the elevation reference must be clear.

MapLab Survey workflow

Draw or select a line, read slope and profile, and mark suspicious breaks with photos and notes. Low-grade drainage work needs tighter vertical control.

In the field · MapLab Survey

Measure, check and deliver in the right format.

MapLab Survey is a mobile field app for RTK/GNSS points, drawings, area/volume calculations, coordinate conversion and export to DXF, KML/KMZ, GeoJSON and CSV. Capture, calculation and export can work offline; live NTRIP corrections and online basemaps need connectivity.

Get MapLab Survey

Frequently asked questions

How is percent slope calculated?

Vertical difference divided by horizontal distance, multiplied by 100.

Is percent the same as degrees?

No. Degrees are angular slope.

What is permille slope?

The same ratio multiplied by 1000.

Is phone elevation enough?

For reconnaissance only. Precise work needs control.

Technical references

The field guidance in this article is aligned with the technical and official references below.