Azimut ve mesafeden nokta üretmek: sahada COGO
Bazı sınırlar koordinatla değil, açı ve mesafeyle tarif edilir.
Sahada akılda kalacaklar
- Eski krokiler ve tarifler koordinat değil, açı ve mesafe verir.
- Azimut kuzeyden saat yönünde ölçülür; hangi kuzey olduğu kritiktir.
- Traverse zinciri hatayı biriktirir; son nokta en zayıf noktadır.
- Üretilen nokta, başlangıç noktasından daha doğru olamaz.
- Sonucu CSV olarak vermek hesabı denetlenebilir kılar.
Koordinat yoksa geriye ne kalır
Eski bir kroki, bir kamulaştırma planı ya da elle yazılmış bir sınır tarifi genellikle koordinat vermez. Bilinen bir köşeden başlayıp "şu açıyla şu kadar metre, sonra şu açıyla şu kadar metre" diye ilerler. Traverse tam da bunu yapar: bir başlangıç noktası, bir açı ve bir mesafe alır, sonraki noktanın koordinatını hesaplar. Sonra o nokta bir sonrakinin başlangıcı olur.
Hangi kuzey?
Azimut kuzeyden saat yönünde ölçülür, ama hangi kuzeyden? Grid kuzeyi, gerçek (coğrafi) kuzey ve manyetik kuzey aynı yer değildir. Aralarındaki birkaç derecelik fark, iki yüz metrede metrelerle ölçülen bir sapma demektir. Eski krokilerin çoğu hangisini kullandığını yazmaz. Bu, traverse hesabında yapılan en pahalı hatadır ve hesap makinesiyle ilgisi yoktur.
Hata zincirde birikir
Traverse'ün doğası zincirdir: her hesaplanan nokta bir sonrakinin başlangıcıdır. Açıdaki küçük bir yanlışlık mesafeyle çarpılır ve bir sonraki bacağa aynen devredilir. On iki bacaklık bir zincirin son noktası, önceki on birinin bütün hatasını taşır. Bu yüzden mümkün olduğunda zinciri bilinen ikinci bir noktada kapatın ve kapanma hatasına bakın; o sayı hesabın ne kadar tuttuğunu söyler.
Başlangıç noktasından iyi olamaz
Üretilen koordinatlar, başladığınız noktanın doğruluğunu miras alır. Telefonun kendi GPS konumundan başladıysanız, açıları ondalık basamağına kadar doğru girmiş olmanız zinciri metre mertebesinden kurtarmaz. Harita Genel Müdürlüğü'nün temel jeodezik hesaplamalarında da mantık aynıdır: hesap kusursuz olabilir, dayandığı nokta kusurluysa sonuç kusurludur.
Hesabı teslim edilebilir yapmak
Ürettiğiniz noktaları teslim sisteminde istiyorsanız seçili öğeleri toplu dönüştürün, tek bir koordinatı kontrol için elle yazıp çevirin. Sonucu CSV olarak dışa aktarın: RFC 4180'e uyan düz bir metin dosyası, başka birinin hesabınızı açıp kontrol edebilmesi demektir. Denetlenemeyen hesap, teslim edilmiş sayılmaz.
Bu yazıdaki adımları telefonunuzda deneyin.
MapLab Survey ile RTK/GNSS nokta alımı, çizim, alan-hacim hesabı ve koordinat dönüşümü yapıp sonucu DXF, KML/KMZ, GeoJSON, Shapefile, GeoPackage, NCZ veya CSV olarak teslim edebilirsiniz. Kayıt, hesap ve dışa aktarma internetsiz çalışır. Canlı NTRIP düzeltmesi ve online altlıklar bağlantı ister.
Sık sorulan sorular
Azimut ile semt aynı şey mi?
Azimut kuzeyden saat yönünde 0-360 derece ölçülür. Semt ise çeyrek içinde tarif edilir, örneğin K45D. İkisi birbirine çevrilebilir ama karıştırılırsa nokta yanlış yere düşer.
Eski krokide hangi kuzeyin kullanıldığı yazmıyorsa ne yaparım?
Bilinen iki noktayı birleştirip hesapladığınız azimutu krokidekiyle karşılaştırın; aradaki fark kullanılan kuzeyin sapmasını verir.
Kaç bacaklık bir traverse güvenlidir?
Bacak sayısı tek başına belirleyici değildir. Mümkünse zinciri bilinen bir noktada kapatın ve kapanma hatasına bakın.
Ürettiğim noktaya doğrudan aplikasyon yapabilir miyim?
Yapabilirsiniz, ama noktanın doğruluğu başlangıç noktanız ve girdiğiniz ölçülerle sınırlıdır. Kritik işlerde sahada kontrol edin.
Teknik dayanaklar
Bu yazıdaki saha önerileri, aşağıdaki teknik standart ve resmi kaynaklarla uyumlu olacak şekilde hazırlanmıştır.
İlgili: Koordinat dönüşümü uygulaması · Aplikasyon (stake-out) · CSV koordinat listesi · MapLab Survey