Kamulaştırma planı nasıl hazırlanır? Tapu alanı, kamulaştırılan alan, kalan alan ve alan cetveli

Kamulaştırma dosyasındaki her rakam, planda çizilen bir çizgiden gelir.

Kanun ne ister?

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na göre kamulaştırmayı yapacak idare, kamulaştırılacak ya da üzerinde kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı kurulacak taşınmazların sınırını, yüzölçümünü ve cinsini gösteren ölçekli planı yapar veya yaptırır. Malikler tapu, vergi ve nüfus kayıtlarından, tapu kaydı yoksa zilyetler araştırmayla belirlenir. Kısacası plan, dosyanın geri kalanının dayandığı belgedir: değer tespiti, tebligat ve tescil, plandaki alanlar ve parsel listesi üzerinden yürür. Burada anlatılan teknik adımlar Türkiye'deki uygulamaya göredir; başka bir ülkede belge düzeni o ülkenin mevzuatına uyar.

Önce altlık: kadastro ve proje aynı sistemde

Planın iki girdisi vardır: projenin kamulaştırma sınırı (yol platformu, baraj göl alanı, tesis alanı, hat koridoru) ve etkilenen parsellerin güncel kadastro verisi. Kadastro verisi resmî kaynaktan, güncel haliyle alınmalıdır; ekran görüntüsünden ya da eski bir paftadan sayısallaştırma yapmayın. TKGM Parsel Sorgu gibi araçlar yön bulmak için yararlıdır, ama planın altlığı değildir. İki veri aynı koordinat sisteminde olmalıdır: Türkiye'de bu genellikle ITRF96 tabanlı 3 derecelik bir TM dilimidir. ED50 ile ITRF96 karıştırıldığında sınır parsellerde onlarca metre kayar ve bütün cetvel yanlış olur.

Kamulaştırma sınırı ve parsel parçaları

Kamulaştırma sınırı her parseli en az iki parçaya böler: kamulaştırılan kısım ve kalan kısım. Her parsel için bu parçaların alanı koordinatlardan hesaplanır ve toplamı parselin hesap alanına eşit olmalıdır; eşit değilse çizimde bir açıklık ya da üst üste binen bir poligon vardır. Sınır bir parseli birden fazla yerden kesiyorsa, örneğin kıvrımlı bir yolda, kalan kısım da birkaç parçaya ayrılabilir; her parçayı ayrı gösterin. Sınırın parsel köşesine çok yakın geçtiği yerlerde birkaç metrekarelik şeritler çıkar; bunlar da cetvelde yer alır.

Tapu alanı ile hesap alanı

Cetvelde parselin tapu alanı ile koordinatlardan hesaplanan alanı yan yana durur. İkisi arasında küçük farklar olağandır; eski üretimlerde ve farklı yöntemlerle oluşmuş parsellerde fark büyüyebilir. Fark belirginse bu, plan bitmeden ilgili kadastro müdürlüğüyle netleştirilmesi gereken bir konudur; farkı kapatmak için kamulaştırma alanını kendiliğinizden ölçeklemeyin. Hangi alanın bedele esas olacağı ve farkın nasıl ele alınacağı, idarenin ve mevzuatın kararıdır.

Kalan alan, irtifak ve hisseler

Kalan alanı her zaman ayrı sütunda gösterin. 2942 sayılı Kanun'un kısmen kamulaştırmayı düzenleyen 12. maddesi, kalan kısmın değerindeki değişikliği ve belirli hallerde kalan kısmın da kamulaştırılmasını düzenler; bu değerlendirmeler kalan alanın planda açıkça görünmesine dayanır. Mülkiyetin alınmadığı, yalnızca irtifak hakkı kurulan alanlar (Kanun'un 4. maddesi) ayrı sütuna yazılır ve kamulaştırılan alana eklenmez. Hisseli parsellerde alan parsel bazında hesaplanır; malikler ve hisseleri tapu kaydından cetvele aktarılır.

Plandan dosyaya

Plan tamamlandığında parseller, kamulaştırma sınırı, kalan parçalar, varsa irtifak alanları ve alan cetveli aynı paftada ya da ekinde birlikte görünür; ölçek, koordinat sistemi ve pafta bilgileri yazılır. Plan ve cetvel, idarenin dosyasında değer tespiti, tebligat ve tescile giden yolun başıdır; idare ayrıca taşınmazın tapu kaydına kamulaştırma şerhi verilmesini ister. Bu yazı teknik hazırlığı anlatır: resmî sınır ve alan tespiti lisanslı harita mühendisliği işidir, tescil ve bedel ise yetkili kurumların kararıdır.

Sık sorulan sorular

İlgili: İrtifak koridoru hesabı · Tapu alanı karşılaştırma · ED50 TUREF dönüşümü · MapLab Survey