Saha verisini CAD/GIS'e aktarmak: DXF, KML, GeoJSON ve CSV ne zaman kullanılır?
Sahada nokta, çizgi ve alanı düzgün toplamak işin yarısıdır. Diğer yarısı, o veriyi ofiste açan kişinin tek hamlede doğru yerde görmesidir. Yanlış format, eksik katman adı veya hatalı koordinat sistemi yüzünden iyi ölçülmüş veri bile teslimde sorun çıkarır.
Sahada akılda kalacaklar
- DXF, CAD çizim işlerinde en rahat formattır; metre birimi ve proje koordinat sistemi açık olmalıdır.
- KML/KMZ, Google Earth ve hızlı görsel kontrol için iyidir; resmi kadastro teslimi gibi düşünülmemelidir.
- GeoJSON, web haritaları ve GIS ekipleri için kullanışlıdır; standardın varsayılan koordinatı WGS84 longitude/latitude düzenidir.
- CSV, nokta listesi ve ölçü defteri mantığı için temizdir; kolon adları ve EPSG bilgisi mutlaka yazılmalıdır.
- Teslimden önce aynı veriyi QGIS veya MapLab Survey içinde yeniden açıp görsel kontrol yapmak en pratik kalite kontrolüdür.
Önce alıcıyı değil, teslimi düşünün
Saha dosyasını hangi program açacak? AutoCAD mi, NetCAD mi, QGIS mi, ArcGIS mi, Google Earth mü? Her birinin beklediği veri davranışı farklıdır. CAD çoğunlukla çizgi, katman ve metre birimi ister. GIS öznitelik, geometri tipi ve koordinat referansı ister. Google Earth hızlı görsel kontrol ister ama KML'i WGS84 derece sisteminde bekler.
İyi teslim dosyasında üç şey baştan bellidir: hangi koordinat sistemi kullanıldı, hangi katman neyi temsil ediyor, ölçünün kaynağı nedir. Dosya adı bile bunu anlatabilir: santiye_blokA_rtk_turef_tm30_2026-06-14.dxf gibi.
DXF: CAD çizimi için omurga
DXF, NetCAD ve AutoCAD tarafında saha çizgisini plan çizimine taşımak için pratik formattır. Nokta kodları blok veya layer mantığıyla taşınırsa ofiste tekrar sınıflandırma yapılmaz. Buradaki en kritik konu birimdir: CAD çiziminde derece değil metre beklenir. TUREF/TM gibi metreli bir sistemde export almak, "dosya geldi ama nereye düştü?" sorusunu azaltır.
- Katmanları kısa ama anlaşılır adlandırın:
parsel_siniri,yol_ekseni,kot_noktasi. - Tek dosyada her şeyi karıştırmayın; gerekiyorsa ölçü türüne göre ayrı layer kullanın.
- DXF ile birlikte EPSG kodunu ve tarihini teslim notuna yazın.
KML/KMZ: hızlı görsel kontrol
KML, Google Earth'te parseli, güzergahı veya çalışma sınırını hızlıca göstermek için çok işe yarar. Ama KML'in koordinat sırası longitude, latitude, altitude şeklindedir; Türkiye'de alışık olduğumuz doğu-kuzey metre düzeniyle aynı değildir. TUREF/TM verisini önce WGS84 coğrafi koordinata doğru dönüştürmek gerekir.
Uydu görüntüsüne bakıp "sınır tam oturdu" demek de dikkat ister. Uydu görüntülerinin kendi ofseti olabilir; KML görsel kontrol sağlar, tek başına hukuki sınır belgesi değildir.
GeoJSON: GIS ve web harita dili
GeoJSON, QGIS, web haritaları ve veri ekipleri için okunabilir bir ortak dildir. Modern sistemler GeoJSON'u doğrudan açar. Standardın varsayılanı WGS84 longitude/latitude koordinatıdır; proje veriniz TUREF/TM ise dönüşüm bilinçli yapılmalıdır. GeoJSON'da öznitelik taşıyabildiğiniz için nokta adı, açıklama, doğruluk notu, ölçü zamanı ve ekip adı gibi bilgiler dosyayla birlikte kalır.
CSV: nokta listesi ve rapor
CSV sade olduğu için güçlüdür. Nokta adı, E, N, Z, açıklama, ölçü zamanı, çözüm durumu, anten yüksekliği gibi kolonlarla ölçü defteri mantığı kurulabilir. Fakat CSV'de koordinat sistemi kendi kendine taşınmaz. Dosya içine ya da yanında mutlaka EPSG ve birim bilgisini yazın.
GIS ekibine teslim yapılıyorsa küçük bir yan not dosyası bile çok işe yarar. İçine hedef EPSG, yükseklik referansı, ölçü tarihi, ekip, kullanılan dönüşüm yöntemi ve varsa kontrol noktası farklarını yazın. Bu, özellikle aynı klasörde DXF, KML, GeoJSON ve CSV birlikte gidiyorsa karışıklığı azaltır.
MapLab Survey'de temiz teslim alışkanlığı
MapLab Survey'de sahada katmanları düzenli kurup her ölçüye anlamlı ad vermek, export anında zaman kazandırır. Aynı projeden DXF, KML/KMZ, GeoJSON ve CSV üretip alıcıya göre gönderebilirsiniz. En iyi alışkanlık şudur: dosyayı göndermeden önce kendi cihazınızda veya QGIS'te yeniden açın, koordinat sistemini ve konumu kontrol edin.
Bu yazıdaki adımları telefonunuzda deneyin.
MapLab Survey ile RTK/GNSS nokta alımı, çizim, alan-hacim hesabı ve koordinat dönüşümü yapıp sonucu DXF, KML/KMZ, GeoJSON, Shapefile, GeoPackage, NCZ veya CSV olarak teslim edebilirsiniz. Kayıt, hesap ve dışa aktarma internetsiz çalışır. Canlı NTRIP düzeltmesi ve online altlıklar bağlantı ister.
Sık sorulan sorular
NetCAD için hangi format uygundur?
Çoğu çizim işinde DXF pratik olur. Proje TUREF/TM gibi metreli sistemdeyse export da bu sistemde hazırlanmalıdır.
Google Earth için KML yeterli mi?
Görsel kontrol ve paylaşım için yeterlidir; resmi kadastro teslimi yerine geçmez.
GeoJSON hangi koordinat sistemini kullanır?
RFC 7946 GeoJSON için WGS84 longitude/latitude düzenini tanımlar. Proje verisi farklıysa dönüşüm gerekir.
CSV'de en büyük risk nedir?
Koordinat sistemi bilgisinin kaybolmasıdır. EPSG, birim ve kolon açıklamaları dosyayla birlikte verilmelidir.
Teknik dayanaklar
Bu yazıdaki saha önerileri, aşağıdaki teknik standart ve resmi kaynaklarla uyumlu olacak şekilde hazırlanmıştır.
İlgili: NetCAD QGIS AutoCAD aktarım · Dönüşüm kontrol raporu · TUREF, UTM, ITRF seçimi · MapLab Survey