Total station dosyası nasıl okunur? GSI, RW5, SDR ve LandXML'i koordinata çevirmek
Bir total station gün sonunda çoğu zaman koordinat değil, açı ve mesafe verir.
Sahada akılda kalacaklar
- Dosyada ham ölçü mü, hesaplanmış koordinat mı olduğunu önce anlayın.
- Ham ölçüden koordinata geçmek için alet noktası ve yöneltme gerekir.
- GSI'da her değer ne olduğunu söyleyen bir kodla başlar; 81, 82 ve 83 koordinattır.
- Koordinat sırası dosyadan dosyaya değişir; LandXML kuzeyi önce yazar.
- Ham dosyayı saklayın; hesaplanmış koordinat onun yerine geçmez.
Ham ölçü mü, koordinat mı?
Total station iki tür kayıt tutar. Ham ölçü; yatay açı, düşey (zenit) açı, eğik mesafe, alet ve reflektör yüksekliğidir. Koordinat ise bu ölçülerden hesaplanmış sağa değer, yukarı değer ve kottur. Birçok dosya ikisini birlikte taşır, bazıları yalnız birini. Dosyada yalnız ham ölçü varsa koordinata geçmek için aletin kurulduğu noktanın koordinatı ve geri bakış (yöneltme) bilgisi gerekir; bunlar olmadan ölçüler kusursuz olsa bile noktanın nereye düşeceği bilinemez.
Leica GSI: her değerin bir kodu var
GSI satırları "kelime" denen sabit uzunlukta parçalardan oluşur. Her kelime ne olduğunu söyleyen iki haneli bir kodla başlar: 11 nokta numarası, 21 yatay açı, 22 düşey açı, 31 eğik mesafe, 81 sağa değer, 82 yukarı değer, 83 kottur. GSI-8 ile GSI-16 arasındaki fark, her kelimedeki veri alanının 8 ya da 16 karakter olmasıdır; uzun nokta adları ve büyük koordinatlar GSI-16 ister. Birim bilgisi de kelimenin içinde kodlanır; açıların grad mı derece mi olduğunu buradan okumak gerekir.
Carlson RW5, Sokkia SDR, Nikon
RW5 dosyaları virgülle ayrılmış kayıtlardır ve her satır türünü söyleyen bir kısaltmayla başlar: alet kurulumu, geri bakış, yan nokta ölçüsü ya da saklanmış koordinat gibi. Sokkia SDR dosyalarında her kayıt iki haneli bir türle başlar; koordinat kayıtları ile gözlem kayıtları ayrı türlerdir. Nikon dosyaları da benzer biçimde kayıt türü kısaltmalarıyla ilerler. Ortak nokta şudur: dosyayı okuyan yazılım her satırın türünü doğru tanımazsa bir ölçüyü koordinat sanabilir ya da tersini yapabilir.
Koordinat sırası ve Türkiye'deki Y/X
Hangi değerin önce yazıldığı dosyadan dosyaya değişir. LandXML noktaları kuzey, doğu, kot sırasıyla yazar; birçok CSV ise doğuyu önce verir. Türkiye'de ayrıca bir alışkanlık farkı vardır: sağa değere Y, yukarı değere X denir, bu da matematikteki X ve Y'nin tersidir. TM dilimlerinde sağa değer altı, yukarı değer yedi basamaklıdır; ilk noktada bu farka bakmak, sırası ters okunmuş bir dosyayı hemen yakalar.
Dosyayı işlemeden önce
Bir total station dosyasını işlemeden önce nokta sayısını, alet kurulum noktalarını, açı birimini ve koordinat sistemini kontrol edin; bilinen bir noktanın koordinatı beklenen değeri vermelidir. Ham dosyayı mutlaka saklayın. Hesaplanmış koordinatlar onun yerine geçmez; bir yöneltme hatası çıktığında yeniden hesap ancak ham ölçüden yapılabilir.
Saha verinizi tarayıcıda açın.
MapLab Survey Web; KML/KMZ, DXF, Shapefile, GeoJSON, CSV ve total station dosyalarını (GSI, RW5, SDR, Nikon, LandXML) tarayıcıda açar. Koordinat sistemini sessizce tahmin etmez; datum ve dilim onayı ister. Çizim, ölçüm, içe ve dışa aktarma giriş yapmadan çalışır.
Sık sorulan sorular
GSI-8 ile GSI-16 arasında ne fark var?
Her kelimedeki veri alanının uzunluğu: 8 ya da 16 karakter. Uzun nokta adları ve büyük koordinat değerleri için GSI-16 gerekir.
Dosyada koordinat yok, yalnız açı ve mesafe var. Ne yapmalıyım?
Alet kurulum noktasının koordinatı ve geri bakış bilgisiyle koordinat hesaplanır. Bu bilgiler dosyada yoksa saha defterinden ya da ölçüyü yapan ekipten alın.
Noktalar haritada çok uzakta, başka bir ülkede çıkıyor. Neden?
Büyük ihtimalle sağa ve yukarı değerler ters okunmuş. Türkiye'deki TM dilimlerinde sağa değer altı, yukarı değer yedi basamaklıdır; buna bakarak sırayı düzeltin.
MapLab Survey Web hangi total station dosyalarını açar?
Leica GSI-8/16, Carlson RW5, Sokkia SDR, Nikon ve LandXML. Koordinat sistemini sessizce tahmin etmez; ITRF96 ya da ED50 ve dilim onayı ister.
Teknik dayanaklar
Bu yazıdaki saha önerileri, aşağıdaki teknik standart ve resmi kaynaklarla uyumlu olacak şekilde hazırlanmıştır.
İlgili: GNSS mi, total station mı? · Azimut ve mesafeden nokta · CSV koordinat listesi · MapLab Survey